metronidazole

Metronidazole (oral) (เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน)
คำอธิบายพอสังเขป
เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ใช้ในการรักษาการติดเชื้อ อาจใช้ในสภาวะอื่นๆ ตามดุลยพินิจของแพทย์ แต่ไม่สามารถใช้ในโรคหวัด, โรคไข้หวัดใหญ่หรือการติดเชื้อไวรัสอื่นๆ ได้
ก่อนการใช้ยา
การแพ้ยา
โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านเคยมีอาการผิดปกติใดๆ หรือมีประวัติการแพ้ยาเมโทรนิดาโซล (metronidazole) รวมทั้งการมีประวัติเคยแพ้สารอื่นๆ เช่น อาหาร สารกันเสียหรือสี เป็นต้น
ตั้งครรภ์ไตรมาสที่ 1
ABCDX
รายการนี้จัดอยู่ในประเภท 'B' สำหรับสตรีมีครรภ์ ประเภท 'B' หมายถึง
จากการศึกษาในสัตว์พบว่ายาไม่มีความเสี่ยงในการทำให้เกิดความผิดปกติของตัวอ่อนในครรภ์ แต่ไม่มีรายงานการศึกษาในมนุษย์ หรือ จากการศึกษาในสัตว์พบว่ายามีความเสี่ยงในการทำให้เกิดความผิดปกติของตัวอ่อนในครรภ์ แต่ไม่พบผลดังกล่าวจากการศึกษาในมนุษย์ ดังนั้น ยาที่จัดอยู่ในประเภทนี้สามารถใช้ในสตรีมีครรภ์ได้ค่อนข้างปลอดภัย
ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยานี้เพราะยังไม่มีการศึกษาผลของเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ต่อสตรีมีครรภ์ในมนุษย์ จากการศึกษาในสัตว์ทดลองก็ยังไม่เคยมีรายงานว่าเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ทำให้เกิดทารกวิรูป อย่างไรก็ตามไม่ควรใช้เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ในระหว่างการตั้งครรภ์ไตรมาสแรก (3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์)
กำลังให้นมบุตร
ไม่แนะนำการใช้เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ในหญิงให้นมบุตรเพราะเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมได้และทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์แก่เด็กที่ดื่มนมมารดาได้ อย่างไรก็ตามแพทย์อาจแนะนำให้ท่านหยุดให้นมบุตรและรับประทานยานี้ระยะเวลาสั้นๆ ในระหว่างการรับประทานควรบีบน้ำนมทิ้งไป 1–2 วันหลังจากเสร็จสิ้นการรักษาท่านอาจกลับไปให้นมบุตรได้
เด็ก
เคยมีการใช้เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ขนาดที่ให้ผลในการรักษาในเด็กพบว่า ยังไม่มีรายงานการเกิดผลข้างเคียงหรือปัญหาใดๆ ที่แตกต่างจากการใช้ในผู้ใหญ่
ผู้สูงอายุ
ยาหลายชนิดยังไม่มีการศึกษาในผู้สูงอายุ ดังนั้นจึงยังไม่ทราบการทำงานที่แท้จริงของยาว่ามีการทำงานเช่นเดียวกันกับในผู้ป่วยวัยอื่นหรือไม่ รวมทั้งยังไม่ทราบว่ายานี้ทำให้เกิดอาการข้างเคียง, ปัญหาใดๆที่แตกต่างกันในผู้สูงอายุหรือไม่เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับการเปรียบเทียบการใช้เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ในผู้สูงอายุกับวัยอื่นๆ
ยาอื่นที่ใช้อยู่
ถึงแม้ว่ายาบางอย่างไม่ควรใช้ร่วมกัน ในบางกรณีที่จำเป็นอาจใช้ร่วมกันได้ถึงแม้ว่าอันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นก็ตาม โดยแพทย์อาจปรับเปลี่ยนขนาดยาหรืออาจมีข้อควรระวังอื่นๆ ที่จำเป็น เมื่อท่านต้องการจะรับประทานเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ท่านต้องแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านกำลังใช้ยาต่อไปนี้อยู่
ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants) ผู้ป่วยที่รับประทานยานี้ร่วมกับเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้โอกาสในการเกิดภาวะเลือดออกเพิ่มขึ้น
ไดซัลไฟแรม (disulfiram) ผู้ป่วยที่รับประทานยานี้ร่วมกับเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้อาการข้างเคียงที่เกี่ยวกับระบบประสาทส่วนกลางเพิ่มขึ้น
ลิเทียม (lithium) ผู้ป่วยที่รับประทานยานี้ร่วมกับเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้โอกาสในการเกิดพิษจากลิเทียมเพิ่มขึ้น
ภาวะโรคร่วม
ปัญหาความเจ็บป่วยอื่นที่ท่านเป็นอยู่อาจส่งผลต่อการใช้เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ท่านควรแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านมีสภาวะเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น
โรคเกี่ยวกับเลือดหรือเคยมีประวัติของโรคนี้ เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้ภาวะนี้แย่ลง
โรคเกี่ยวกับระบบประสาทส่วนกลางรวมทั้งโรคลมชัก เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้โอกาสในการเกิดโรคลมชักหรืออาการข้างเคียงอื่นๆ ที่เกี่ยวกับระบบประสาทส่วนกลางเพิ่มขึ้น
โรคหัวใจ เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ที่ให้โดยการฉีดอาจทำให้ภาวะนี้แย่ลง
โรคตับ ผู้ป่วยที่มีโรคตับรุนแรง อาจทำให้อาการข้างเคียงเพิ่มขึ้น
มีฝ้าขาวในปากหรือการติดเชื้อราที่ช่องคลอด เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) ทำให้การติดเชื้อรายิ่งแย่ลง
การใช้ที่ถูกต้อง
ยานี้อาจระคายเคืองกระเพาะอาหาร ท่านอาจรับประทานพร้อมอาหารหรืออาหารว่าง หากมีอาการไม่สบายท้อง (คลื่นไส้, อาเจียน, ปวดท้องหรือท้องร่วง) ติดต่อกันเป็นเวลานาน ควรกลับไปพบแพทย์
หากท่านรับประทานยาในรูปแบบออกฤทธิ์เนิ่น ควรรับประทานยา 1 ชั่วโมงก่อนอาหารหรือหลังอาหาร 2 ชั่วโมง
เพื่อให้การกำจัดการติดเชื้อดีที่สุด ท่านต้องรับประทานยาให้ครบระยะเวลาของการรักษา แม้ว่าอาการของท่านจะดีขึ้นแล้วก็ตามหลังจากรับประทานยา 2–3 วัน หากท่านหยุดรับประทานยาเร็วเกินไป อาการของท่านอาจเกิดขึ้นได้อีก
การติดเชื้อบางประเภท ยานี้ออกฤทธิ์ได้ดีที่สุดเมื่อมีระดับยาในเลือดคงที่ เพื่อรักษาระดับยาให้คงที่จึงไม่ควรลืมรับประทานยา และจะดีที่สุดหากระยะห่างของการรับประทานยาแต่ละครั้งในตอนกลางวันและตอนกลางคืนเท่ากัน เช่น หากท่านรับประทานยา 4 ครั้งต่อวัน ควรรับประทานห่างกัน 6 ชั่วโมง หากสิ่งเหล่านี้รบกวนกิจวัตรประจำวันของท่านหรือท่านต้องการความช่วยเหลือในการวางแผนช่วงเวลาที่จะรับประทานยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ขนาดยา
ขนาดยาของเเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ควรใช้ยาตามใบสั่งยาของแพทย์หรือตามที่ระบุไว้บนฉลากยา
จำนวนเม็ดยา, แคปซูลที่ท่านต้องรับประทานขึ้นอยู่กับความแรงของยา รวมทั้งจำนวนครั้งของการรับประทานยาในแต่ละวัน, ระยะห่างของการรับประทานยาในแต่ละครั้งและระยะเวลาที่ท่านรับประทานยาขึ้นอยู่กับสภาวะโรคของท่านที่ท่านต้องรับประทานเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole)
เมื่อลืมใช้ยา
หากท่านลืมรับประทานยาให้รีบรับประทานทันทีที่นึกได้ เพื่อรักษาระดับยาในเลือดให้คงที่ อย่างไรก็ตาม ถ้าใกล้ถึงมื้อต่อไปให้ข้ามมื้อที่ลืมและรับประทานยาต่อในมื้อถัดไปในขนาดยาปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า
การเก็บรักษา
เก็บให้พ้นมือเด็ก
เก็บให้ห่างจากความร้อนและหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดโดยตรง
ห้ามเก็บยารูปแบบแคปซูลหรือยาเม็ดไว้ในห้องน้ำ ใกล้อ่างล้างมือหรือที่ชื้น เนื่องจากความร้อนหรือความชื้นอาจเป็นสาเหตุให้ยาเสื่อมคุณภาพ
ทิ้งยาเมื่อยาหมดอายุ
ข้อควรระวัง
หากอาการของท่านไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วันหรืออาการยิ่งแย่ลง ควรกลับไปพบแพทย์
การดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ในขณะรับประทานยานี้อาจทำให้เกิดอาการปวดท้อง, คลื่นไส้, อาเจียน, ปวดศีรษะ, หน้าแดง เป็นต้น ยาเตรียมที่มีส่วนประกอบของแอลกอฮอล์ (เช่น อิลิกเซอร์, ยาน้ำเชื่อมแก้ไอ, ยาชูกำลัง) อาจทำให้เกิดปัญหาได้เช่นกัน ปัญหาเหล่านี้อาจยังเกิดขึ้นได้ แม้หยุดเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อย่างน้อย 1 วัน ยานี้อาจทำให้รสชาติของเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เปลี่ยนแปลง
ดังนั้นท่านไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หรือรับประทานยาเตรียมที่ประกอบด้วยแอลกอฮฮล์ในขณะรับประทานยานี้หรือหลังจากหยุดยานี้แล้วอย่างน้อย 3 วัน
เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้เกิดอาการปากแห้ง, ประสาทรับรสผิดปกติ สำหรับการบรรเทาอาการปากแห้งชั่วคราวควรใช้ลูกอมที่ปราศจากน้ำตาลหรือหมากฝรั่ง อมก้อนน้ำแข็งให้ละลายในปากหรือใช้สารทดแทนน้ำลาย หากท่านรู้สึกว่าปากแห้งติดต่อกันเป็นเวลามากกว่า 2 สัปดาห์ควรปรึกษาทันตแพทย์ อาการปากแห้งติดต่อกันเป็นเวลามากกว่า 2 สัปดาห์อาจทำให้เกิดโรคภายในช่องปากรวมถึงฟันผุ โรคเหงือกและติดเชื้อราได้ง่าย
เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจทำให้ผู้ป่วยบางรายมีอาการง่วงซึม วิงเวียนศีรษะหรือมึนงง ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ การใช้เครื่องจักรหรือกิจกรรมที่เสี่ยงอันตรายหากท่านมีอาการมึนงงหรือไม่ตื่นตัว หากอาการนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องหรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
หากท่านรับประทานยานี้สำหรับรักษาโรคพยาธิไตรโคโมนีเอซิส (Trichomoniasis) (การติดเชื้อที่อวัยวะเพศของทั้งชายและหญิง) แพทย์อาจให้คู่นอนของท่านทำการรักษาในเวลาเดียวกับท่านด้วยไม่ว่ามีหรือไม่มีอาการก็ตาม รวมทั้งควรใช้ถุงยางอนามัยในขณะมีเพศสัมพันธ์ซึ่งช่วยป้องกันการติดโรคนี้จากคู่นอนของท่านได้ หากท่านมีข้อสงสัยใดๆควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
อาการไม่พึงประสงค์
ยาอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียงบางอย่างที่ไม่ต้องการ ถึงแม้ว่าอาการข้างเคียงต่อไปนี้อาจไม่ได้เกิดขึ้นทั้งหมด แต่หากเกิดอาการข้างเคียงขึ้นควรได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ก. ควรพบแพทย์ทันที หากมีอาการข้างเคียงต่อไปนี้เกิดขึ้น
พบน้อย
รู้สึกว่ามือหรือเท้าชา, ปวดหรืออ่อนแรง
พบน้อยมาก
ชัก
ข. ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรหากมีอาการข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้น
พบน้อย
ระคายเคืองช่องคลอด, มีสารคัดหลั่งไหลออกจาช่องคลอด, ช่องคลอดแห้งซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นก่อนใช้ ยานี้, อุจจาระดำ, มีเลือดปนในอุจจาระหรือปัสสาวะ, ทำอะไรงุ่มง่ามหรือทรงตัวไม่ได้, ปัสสาวะบ่อยหรือแสบขัด, กลั้นปัสสาวะไม่ได้, อารมณ์หรือจิตใจเปลี่ยนแปลงไป, คลื่นไส้และอาเจียน, มีจุดแดงที่ผิวหนัง, ผื่นที่ผิวหนัง, ผื่นลมพิษ, มีอาการคันที่ผิวหนัง, เจ็บคอและมีไข้, ปวดท้องและหลัง(รุนแรง), เลือดออกผิดปกติหรือมีจ้ำเลือด
ค. อาการข้างเคียงอื่นๆ อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษา อาการข้างเคียงเหล่านี้จะหายไปในระหว่างการรักษาเนื่องจากร่างกายจะปรับตัวเข้ากับยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรถ้าอาการข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้นติดต่อกันนานหรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน
พบบ่อย
ท้องร่วง, วิงเวียนศีรษะหรือรู้สึกโคลงเคลง, ปวดศีรษะ, ไม่อยากอาหาร, คลื่นไส้หรืออาเจียน, ปวดหรือเกร็งหน้าท้อง
พบน้อยหรือน้อยมาก
การรับรสเปลี่ยนไป, ปากแห้ง
ง. ผู้ป่วยบางรายที่รับประทานเมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) อาจมีปัสสาวะสีคล้ำ แต่จะเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวเท่านั้นและสามารถหายเองได้เมื่อหยุดยา
จ. อาการข้างเคียงอื่นๆ นอกเหนือจากที่ระบุไว้อาจเกิดขึ้นในผู้ป่วยบางราย หากท่านสังเกตเห็นอาการข้างเคียงอื่นๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ข้อมูลเพิ่มเติม
เมโทรนิดาโซลรูปแบบรับประทาน (oral metronidazole) สามารถใช้ในการรักษาสภาวะเหล่านี้ได้
ลำไส้เล็กส่วนโคลอนอักเสบเนื่องจากการใช้ยาปฏิชีวนะ
โรคติดเชื้อปรสิต Balantidiasis
การติดเชื้อทางทันตกรรม
กระเพาะอาหารอักเสบหรือแผลในกระเพาะอาหารเนื่องจากเชื้อ H. pylori
โรคติดเชื้อปรสิต Giardiasis
โรคลำไส้อักเสบ (Inflammatory bowel diseases, IBD)
สำหรับผู้ป่วยที่ใช้ยานี้ในการรักษาโรคติดเชื้อปรสิต Giardiasis หลังการรักษาควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจดูว่าสามารถกำจัดเชื้อในลำไส้เล็กหมดหรือไม่
ข้อมูลข้างต้นยังไม่มีข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ที่ถูกต้องเหมาะสม, ข้อควรระวังหรืออาการข้างเคียงของการใช้ในข้อบ่งใช้เหล่านี้
กลุ่มยา
ยานี้จัดอยู่ในกลุ่มยาต่อไปนี้
Antibiotics
Antiprotozoa
ยาที่เกี่ยวข้อง
ยานี้เกี่ยวข้องกับยาต่อไปนี้
Clindamycin (oral), Amoxicillin, Ampicillin, Cloxacillin, Dicloxacillin, Amoxicillin and Clavulanate, Ketoconazole, Itraconazole, Fluconazole, Metronidazole (topical), Clotrimazole (vaginal), Ciprofloxacin, Moxifloxacin, Norfloxacin, Ofloxacin, Levofloxacin, Gatifloxacin, Lomefloxacin, Clindamycin (topical)
ชื่อทางการค้า
ยานี้มีชื่อทางการค้าต่อไปนี้
Asiazole - T.N. Tablets (เอเซียโซล - ที เอ็น ชนิดเม็ด), Asiazole (เอเซียโซล), Flagyl 400 (แฟลยิล 400), Flagyl -S suspension, Medazole, Medizole (มีไดโซล), Mefiron (เมฟีรอน), Mepagyl 200 (เมพาจิล 200), Mepagyl 400 (เมพาจิล 400), Metrazole (เมทราโซล), Metrizone (เมทริโซน), Metrocide (เมโทรไซด์), Metrogyl, Metrolex (มีโทราเลกซ์), Metronidazole A.N.H., Metronidazole GPO, Metronidazole Medicine Products, Metronidazole Medicpharma, Metronidazole Pharmasant, Metronidazole Picco, Milanidazole (มิลานิดาโซล), Nida-Zole (นิดา-โซล), Nidazone, Temonas (capsules) (ทีโมแนส (แคปซูล)), Tricomed (ไทรโคเมด), Unigo, Vagil, Vagilan, Vagyl
ข้อมูลนี้ไม่สมบูรณ์ ยานี้อาจจะยังมีชื่อทางการค้าอื่นที่ไม่ได้แสดงในนี้ หรือชื่อทางการค้าที่แสดงในนี้อาจจะไม่อนุญาตให้จำหน่ายแล้ว
แหล่งอ้างอิง
Micromedex Thomson Healthcare. Advice for the Patient Drug Information in Lay Language USP DI, volume ll. 25th ed. Massachusetts: Micromedex Thomson Healthcare, 2005: 1125-9.
Klasco RK (Ed): DRUGDEX® System (electronic version). Thomson Micromedex, Greenwood Village, Colorado, USA. Available at: http://www.thomsonhc.com (cited: Oct 12, 2009).
Joint Formulary Committee. British National Formulary. 57th ed. London: British Medical Association and Royal Pharmaceutical Society of Great Britain, 2009: 53, 321-2, 360-2.
Sunthornraj N, Fun LF, Evangelista LF, Labandilo LD, Romano MB, Afable JO, et al. MIMs Thailand. 106th ed. Bangkok: MediMedia (Thailand); 2007.
ร่วมเขียนโดย นรวร เจนณรงค์ , หทัยรัตน์ คังคะสุวรรณ เขียนเมื่อ 12 ตุลาคม 2552 แก้ไขล่าสุดเมื่อ 26 มกราคม 2553